woensdag 10 oktober 2012

Te achtervolgen, te verdwalen 

Inspiratiebronnen van acteur Joost Dekker 

 

Om mijn fantasie tijdens het spelen te voeden, ben ik tijdens de voorbereidingen van een stuk altijd op zoek naar context. Ik probeer associatief antwoorden te geven op vragen als: wat behandelt het stuk, waar gaat het over, welke thema’s worden aangeroerd. De vondsten die ik doe sturen de toon, de stijl, de manier van spelen van een rol.  

 

Het onderzoek begint altijd bij lezen over de schrijver en het stuk, en in het geval van een boekbewerking lees ik natuurlijk het origineel. Daarnaast probeer ik bij de situaties uit het stuk voorbeelden te vinden uit eigen ervaring, het gedrag van mijn rol te herkennen in bekenden of mezelf. In de loop der jaren ben ik ook steeds meer context gaan zoeken in andere kunstvormen en verwante verhalen. Van de vondsten die ik hierin heb gedaan gedurende de eerste weken van de repetities van ‘De troost van vreemden’, wil ik u graag vertellen in dit blog. 

 

Mijn associaties begonnen met het herkennen van klassieke sprookjesthema’s in het stuk. Colin en Mary, een jong stel dat op vakantie is in Venetië, verdwalen telkens in de stad van bruggetjes en steegjes. Ze hebben hun veilige haven in het hotel, maar willen het Grote Donkere Sprookjesbos in om de stad te beleven. Op hun dwalingen ontmoeten ze Robert, die ze meevoert naar zijn huis in dit donkere bos.  

 

Deze associatie kreeg voor mij meer belang door ‘De dood in Venetië’ van Thomas Mann.  

 

Om overduidelijke redenen heb ik dit verhaal gelezen en ik stuitte op een aantal ongrijpbare overeenkomsten met ‘De troost van vreemden’ in thematiek en motieven. De absolute schoonheid van Tadzio (de beeldschone Poolse jongeling uit Manns novelle), lijkt op die van Colin; in beide verhalen hangt een dreigende sfeer, ook al lijkt er op de oppervlakte niets aan de hand te zijn; Venetië is in beide gevallen een vreemde stad, waarin je verdwalen kan en achtervolgd kan worden. Zoals Thomas Mann het ergens zegt: ‘diese Stadt – halb Märchen, halb Fremdenfalle’; deze stad – half sprookje, half val voor vreemdelingen.  

 

 

Op zoek naar goede muziek om te beluisteren in deze repetitieperiode, vond ik Philippe Jaroussky’s vertolkingen van aria’s en cantates van Vivaldi. De Venetiaanse componist schreef schitterende muziek, die gemaakt lijkt voor de loepzuivere, goudblonde falsetto van Jaroussky.  

De pure jongensschoonheid van zijn stem geeft mijn fantasie over Colins schoonheid een dimensie in klank en toon. 

 

 

Weer een andere, veel toevalliger ontmoeting, had ik in het Rijksmuseum met een beeldhouwwerk. Het heet: “Zittende Amor: 'L'amour menaçant'” en is van de hand van Falconet. Het is een prachtig jongetje met vleugels, een typische Cupido, zittend op een wolk. Hij houdt zijn rechter wijsvinger voor de mond, ons stilte gebiedend, en kijkt scherp en indringend, licht boosaardig de verte in. Hij lijkt zijn prooi net in het oog gekregen te hebben, en zich verzittend pakt hij met zijn linkerhand voorzichtig een pijl uit de koker die naast hem ligt. Heel zijn houding spreekt tot je, alsof hij je betrekt in het moment dat zo meteen volgen zal: het verliefd schieten van zijn prooi. Wat me bijzonder trof was de charmante boosaardigheid van de Liefde, die meedogenloos op zijn doel afgaat – bijna bezeten, zoals liefde soms kan zijn. Een grappig detail is dat zijn rechterhand, waarvan de wijsvinger dus zachtjes voor de lippen hangt, ook een uitgestrekte duim heeft, waardoor hij het voor deze tijd zo bekende pistoolgebaar maakt. Aan alle kanten gevaarlijk en fataal, is dit jongetje toch bovenal van een hemelse schoonheid en charme. 

 

't Rijksmuseum heeft sinds kort haar hele collectie online staan (u kunt hier het beeldhouwwerk bekijken) en daar vond ik ook twee schitterende vroeg-achttiende-eeuwse schilderijen van Canaletto.  

 

 

Twee gezichten op het Canal Grande. Veel bedrevenheid op het zonovergoten water, geflankeerd door prachtige gebouwen. Maar in de verte, aan de randen, tussen de gebouwen – de schaduwen.  

 

 

 

 

Je voelt dat dit, als je van plan bent de stad verder in te gaan, de laatste weidsheid is. Vanaf hier smalheid en donkerte. Vanaf hier dwalen in het sprookjesbos van Venetië.  

 

 

_______________________________ 

 

links naar de schilderijen in de collectie van het Rijksmuseum: 

http://www.rijksmuseum.nl/collectie/SK-A-3384/de-ingang-van-het-canal-grande-bij-de 

http://www.rijksmuseum.nl/collectie/SK-A-3385/het-canal-grande-met-de-ponte-rialto-e

 

 

Reserveringen

Aantal kaarten: 

Totaalbedrag: 

bevestigen

 

bonheur theaterbedrijf rotterdam

 

010 404 67 16bonheur@bonheur.nlcolofonblogtwitterhyves

Naam

 

Voorstelling

 

Reactie *

Mijn reactie mag ook op de facebook-pagina van Bonheur geplaatst worden

 

Velden met een * zijn verplicht.