donderdag 5 april 2012

De zoektocht, de sigaar en de sigaret 

- door Ruurt De Maesschalck 

 

Het eeuwige sigaretje van Porfiri. De sigaar van Columbo.  

Het doen alsof je volstrekt onwetend bent over de gang van zaken, om dan ineens heel vilein toe te slaan.  

Het eindigen van een gesprek om dan toch nog even terug te keren met: Oh ja dat zou ik nog vergeten; Oh nog een kleinigheidje; Oh ik heb toch nog een verzoekje… 

 

In de achterliggende weken bij Schuld en boete was het aantal opmerkingen over de gelijkenis van mijn rol van Porfiri met inspecteur Columbo, voor de 40 plussers onder ons welbekend, niet van de lucht.  

Dostojevski’s Porfiri Petrovitsj moest haast wel model hebben gestaan voor het personage van Columbo; wellicht had het boek voor het hele concept van de serie van destijds wel model gestaan, zo redeneerden wij in de kleedkamer.  

Tijdens de repetities dacht ik niet speciaal aan de beroemde televisieinspecteur, maar de dialogen tussen Porfiri en Raskolnikov stuurden mij richting een soortgelijk personage. Zo dwingend kan een tekst dus geschreven zijn. De vorm van mijn personage was daar. 

 

Aan het begin van de laatste speelweek sprak ik na afloop van de voorstelling mijn neef, een belezen jongeman met een neus voor allerlei feitjes en wetenswaardigheden. Hij nam ook de laatste twijfel weg over de vraag of Schuld en boete (oftewel de roman 'Misdaad en Straf') model had gestaan voor de Amerikaanse serie. “Ja hoor,” wist hij te vertellen, "dat is zo." Mijn neef is een man van weinig woorden, maar wel duidelijk. 

 

Ook mijn nicht, een ander leesgierig familielid, voegde nog iets toe aan mijn Schuld en boete ervaring. Na afloop van de laatste voorstelling, toen de laatste woorden waren verwaaid om voorlopig niet meer gezegd te worden, kreeg ik van haar het boek ‘Het misdadige brein’ van Antoine de Kom. Voorwaar een passend cadeau na het beluisteren van Dostojevski's geweldige teksten over de misdaad.  

Ik sloeg het natuurlijk onmiddellijk open en het eerste wat ik las was een in het boek steeds terugkerend gesprekje tussen de interviewer en de psychiater. Ik citeer: 

 

Interviewer: Kan het kwaad nuttig zijn of zouden we beter af zijn zonder? 

Psychiater: Het kwaad verdient respect. Simpelweg omdat er anders geen goed zou zijn. Het kwaad leren kennen door het ernstig te nemen. En dan proberen dat in rook te laten opgaan. 

 

Dat was nu precies de zoektocht die het personage Porfiri Petrovitsj bezig hield in Schuld en boete. Hoe om te gaan met het kwaad? 

En wat is de fascinatie van deze man voor Raskolnikov? Is het alleen maar de inspecteur die de bekentenis wil forceren bij Raskolnikov, of herkent hij een grote geest in deze jongen en wil hij hem oprecht redden?  

 

Míjn zoektocht was steeds die naar de drijfveer van Porfiri. De vorm van het personage moest tenslotte wel gevoed worden door iets essentieels.  

Toen ik het bovenstaande fragment van De Kom las, was er een directe herkenning. Wij, de regisseur en ik, hebben het nooit kunnen benoemen als de psychiater van De Kom, maar voor mij dekt het met terugwerkende kracht de inhoud die wij voor het karakter Pofiri hebben gevonden. 

 

Porfiri respecteert Raskolnikov en neemt hem zeer serieus. Alleen daarom kan hij het intellectuele spel met hem spelen zoals dat in het stuk gebeurt en tot het uiterste door blijven gaan om Raskolnikov tot een bekentenis te overreden.  

Zo gaf Dostojevski de man vorm.  

Het maakte de rol heerlijk om te spelen.  

Ik zal hem missen. 

 

 

Reserveringen

Aantal kaarten: 

Totaalbedrag: 

bevestigen

 

bonheur theaterbedrijf rotterdam

 

010 404 67 16bonheur@bonheur.nlcolofonblogtwitterhyves

Naam

 

Voorstelling

 

Reactie *

Mijn reactie mag ook op de facebook-pagina van Bonheur geplaatst worden

 

Velden met een * zijn verplicht.